Bộ thủ chữ Hán — 41 bộ hay gặp nhất, không cần học hết 214 bộ
Chữ Hán không phải hình vẽ vô nghĩa: gần như chữ nào cũng ghép từ vài bộ có sẵn. Nhớ được chừng 41 bộ dưới đây là đoán được nghĩa của rất nhiều chữ chưa từng gặp. Mỗi ví dụ đều là từ có thật trong kho từ vựng của web — bấm là nghe được, bấm nút HSK là sang đúng bài học chứa từ đó.
Bộ thủ giúp được gì
- Đoán nghĩa: thấy 氵 là biết chữ dính tới nước, thấy 讠 là biết chữ dính tới nói.
- Phân biệt chữ giống nhau: 请 (mời) và 清 (trong) khác nhau ở bộ 讠 và 氵.
- Nhớ nhanh hơn: nhớ “女 + 马” dễ hơn nhớ 13 nét rời rạc của chữ 妈.
Người và bộ phận cơ thể
Nhóm gặp nhiều nhất ở HSK 1–3
Thấy 亻 bên trái là chữ nói về người hoặc việc người làm.
- 你 — bạn, anh, chị, ông, bà...
- 他 — anh ấy, hắn, người ấy, nó...
- 住 — ở, cư trú, trọ
Liên quan tới ăn, nói, gọi — hoặc là trợ từ đặt cuối câu.
- 吃 — ăn
- 唱 — hát; ca; hát ca
- 叫 — là, gọi là
Cùng nghĩa với 心 nhưng viết dọc bên trái: chữ về tâm trạng.
- 快 — nhanh, nhanh chóng
- 忙 — bận, bận rộn, bận bịu
- 孩子 — 1. trẻ con, trẻ em, con nít, em bé; 2. con cái, con
- 字 — chữ, chữ viết, văn tự
Thiên nhiên
Nhìn bộ là đoán được chữ nói về cái gì
Ba nét như ba giọt nước: chữ về nước, chất lỏng, việc rửa giặt.
- 洗 — rửa, giặt, gột, tẩy
- 汉字 — chữ Hán
Gần như mọi chữ về thời gian đều mang bộ này.
- 是 — là
- 时 — lúc
- 明天 — ngày mai
- 本 — cuốn, vở, quyển, tập (lượng từ dùng cho sách vở, sổ sách)
- 学校 — trường học, nhà trường
- 树 — cây
Nằm trên đầu chữ: rau, hoa, trà — thứ gì mọc từ đất.
- 菜 — món ăn, thức ăn, đồ ăn
- 茶 — trà, chè
- 花 — dùng, tốn, tiêu, tiêu xài, tiêu hao
Đồ vật và chỗ ở
Nhóm hay ra trong đề đọc HSK 2–3
Chữ nào về nói, hỏi, kể, mời cũng mang bộ này.
- 说 — nói; kể
- 电话 — điện thoại
- 请 — nhờ, xin
Sợi nhuộm màu — nên chữ về màu sắc hay mang bộ này.
- 红茶 — Trà đen
- 绿茶 — Trà xanh
- 给 — cho, để cho
Chuyển động và hướng
Toàn động từ — học bộ này là đoán được nghĩa
Chữ về đi lại, đến, qua, gửi.
- 这 — đây, này
- 过 — đi qua; trải qua; sống
- 送 — đưa; đưa đi
Đứng bên phải thì thường chỉ nơi chốn.
- 那 — chỗ kia; kia; ấy; đó; thế; vậy
- 都 — đều
Chữ hình thanh — một bên nghĩa, một bên âm
Phần lớn chữ Hán hiện đại thuộc loại này. Nhận ra quy luật là học chữ mới nhanh hẳn.
6 nét cơ bản
Mọi chữ Hán, kể cả chữ 20 nét, đều ghép từ sáu nét này.
7 quy tắc thứ tự nét
| Quy tắc | Chữ mẫu | Cụ thể |
|---|---|---|
| Ngang trước, dọc sau | 十 | Viết 一 rồi mới 丨 |
| Phẩy trái trước, phẩy phải sau | 人 | 丿 rồi tới nét mác |
| Trên trước, dưới sau | 三 | Ba nét ngang từ trên xuống |
| Trái trước, phải sau | 好 | Viết hết 女 rồi mới tới 子 |
| Ngoài trước, trong sau | 同 | Khung ngoài trước, ruột sau |
| Vào nhà trước, đóng cửa sau | 国 | Viết ruột xong mới đóng nét dưới của khung |
| Giữa trước, hai bên sau | 小 | Nét giữa trước, hai chấm sau |
Biết bộ rồi — ghép vào từ thật cho khỏi quên
500 từ HSK 1 chuẩn 3.0, từ nào cũng có pinyin, nghĩa tiếng Việt và audio. Học không cần tài khoản.
Câu hỏi thường gặp
Bộ thủ là gì?
Bộ thủ (部首) là thành phần cấu tạo nên chữ Hán, thường gợi ý nghĩa của chữ. Ví dụ mọi chữ mang bộ 氵 (nước) đều liên quan tới nước hoặc chất lỏng: 洗 (rửa), 河 (sông), 酒 (rượu). Biết bộ thủ là đoán được nghĩa của chữ chưa từng gặp.
Tiếng Trung có bao nhiêu bộ thủ?
Bảng bộ thủ truyền thống có 214 bộ, bảng chữ giản thể hiện dùng khoảng 201 bộ. Nhưng không cần học hết: khoảng 40–50 bộ đã phủ gần như toàn bộ chữ trong HSK 1–3, và đó là số bộ được liệt kê trong trang này.
Có cần học hết 214 bộ thủ không?
Không. Học thuộc 214 bộ mà không gắn với chữ cụ thể thì quên rất nhanh. Cách hiệu quả hơn là mỗi lần gặp chữ mới thì tách nó ra xem gồm bộ gì, dần dần bộ nào hay gặp sẽ tự nhớ.
Chữ hình thanh là gì?
Là chữ có một phần chỉ nghĩa và một phần chỉ âm — chiếm phần lớn chữ Hán hiện đại. Ví dụ 妈 (mā, mẹ) gồm 女 cho nghĩa (phụ nữ) và 马 (mǎ) cho âm. Nhận ra quy luật này thì học chữ mới nhanh hơn nhiều so với học vẽ từng nét.
Viết chữ Hán theo thứ tự nét nào?
Bảy quy tắc chính: ngang trước dọc sau, phẩy trái trước phẩy phải sau, trên trước dưới sau, trái trước phải sau, ngoài trước trong sau, vào nhà trước rồi mới đóng cửa, giữa trước hai bên sau. Viết đúng thứ tự thì chữ cân và tay nhớ nhanh hơn.
Học bộ thủ có giúp tra từ điển không?
Có. Khi gặp chữ không biết đọc, bạn tìm bộ thủ của nó rồi tra theo bảng bộ thủ. Ngày nay có thể viết tay trên điện thoại, nhưng biết bộ vẫn giúp bạn nhớ chữ và phân biệt các chữ trông giống nhau.