况且 / 再说 (vả lại, hơn nữa)

况且 và 再说 đều có nghĩa là “vả lại, hơn nữa”, dùng để nêu thêm một lý do hoặc luận cứ bổ sung nhằm củng cố cho nhận định, quyết định hoặc lời khuyên ở vế trước. Cấu trúc thường là: A, 况且/再说 + lý do bổ sung. Vị trí của chúng luôn đứng đầu vế câu thứ hai, sau dấu phẩy, không đứng cuối câu. Hai từ này có thể thay thế cho nhau trong hầu hết các ngữ cảnh, nhưng 况且 mang tính trang trọng, thường dùng trong văn viết; 再说 thân mật, khẩu ngữ hơn, hay dùng trong hội thoại. Điểm khác biệt quan trọng: 再说 còn có nghĩa là “nói lại, nói thêm” khi đứng độc lập (ví dụ: 再说一遍 – nói lại lần nữa), nhưng trong cấu trúc này nó chỉ dùng với nghĩa “vả lại”. Ngoài ra, 再说 thường đứng đầu câu nêu lý do bổ sung ở cuối đoạn hội thoại, trong khi 况且 thường dùng trong câu văn dài, nhiều vế. Lưu ý cho học sinh Việt:

• Không nhầm với 而且 (mà còn) – 而且 dùng để thêm ý cùng hướng, không nhấn mạnh lý do bổ sung. Ví dụ: 他学习好，而且很努力 (Anh ấy học giỏi, mà còn rất chăm chỉ) – không thể thay bằng 况且.
• Không dùng 况且/再说 khi chỉ có một lý do; chúng bắt buộc phải có vế trước đã nêu một lý do.
• Trong văn viết trang trọng (bài luận, thư từ), nên dùng 况且 thay vì 再说.
• Tránh đặt 再说 ở cuối câu với nghĩa “vả lại” – sai vị trí.

Ví dụ minh họa trong bài giảng: 今天不去公园了，况且天气也不好。 (Hôm nay không đi công viên nữa, vả lại thời tiết cũng không tốt.) Bạn nên nghỉ ngơi，再说明天还要早起。 (Bạn nên nghỉ ngơi, hơn nữa ngày mai còn phải dậy sớm.)