HSK 6 · 3.0Liên từTuần 25
固然…但是… (cố nhiên… nhưng…)
固然……但是……
Công thức
固然 + thừa nhận，但是 + ý chính
📖 Lý thuyết
固然……但是…… là cấu trúc liên từ dùng để thừa nhận một sự việc, quan điểm nào đó là đúng (mệnh đề trước), nhưng đồng thời nêu lên một ý kiến, nhận định trái ngược hoặc quan trọng hơn (mệnh đề sau). Nó thường được dùng trong văn viết hoặc khẩu ngữ trang trọng, giúp câu văn lập luận chặt chẽ, cân đối. Vị trí trong câu: Cấu trúc này thường đứng ở đầu câu hoặc đầu vế câu. Phần 固然 đứng trước, theo sau là sự thừa nhận; phần 但是 đứng giữa câu, trước ý chính. Ví dụ: 这个方案固然很好，但是成本太高了。(Phương án này cố nhiên là rất tốt, nhưng chi phí quá cao.) Cách dùng chi tiết:
- 固然 có thể đứng trước tính từ, động từ hoặc mệnh đề để thừa nhận một sự thật hiển nhiên.
- 但是 luôn đứng ở đầu vế câu thứ hai, không thể bỏ qua vì nó tạo nên sự đối lập với mệnh đề trước.
- Ý chính của câu luôn nằm ở vế sau 但是, người nói muốn nhấn mạnh điều này.
Lưu ý và lỗi sai học sinh Việt hay mắc:
- Không dùng dấu phẩy sau 固然 trong câu ngắn, nhưng có thể dùng sau mệnh đề chứa 固然 khi câu dài: 固然你很有钱，但是不能浪费。(Cố nhiên bạn có nhiều tiền, nhưng không thể lãng phí.)
- Nhầm lẫn với 虽然……但是……: 虽然 chỉ đơn thuần nêu sự đối lập, không hàm ý thừa nhận hoàn toàn; còn 固然 nhấn mạnh sự thừa nhận là đúng, hợp lý. So sánh: 虽然下雨，但是我去。(Dù mưa nhưng tôi đi – chỉ nêu sự kiện); 下雨固然不好，但是对庄稼有利。(Mưa cố nhiên không tốt, nhưng có lợi cho cây trồng – thừa nhận mưa không tốt là đúng.)
- Không dùng 固然 với ý phủ định hoàn toàn: 固然 thường đi với ý khẳng định ở vế trước, không dùng với “不” ở mệnh đề thừa nhận.
- Không lạm dụng: Cấu trúc này trang trọng, dùng nhiều trong văn nghị luận, không phù hợp khẩu ngữ hàng ngày.
So sánh với cấu trúc gần nghĩa:
- 固然……但是…… vs 虽然……但是……: như đã nói ở trên, 固然 nhấn mạnh sự thừa nhận, còn 虽然 chỉ nêu sự đối lập.
- 固然……但是…… vs 当然……不过……: 当然 mang nghĩa “tất nhiên”, 不过 nhẹ hơn, ít trang trọng hơn. Ví dụ: 你当然可以来，不过要早点。(Tất nhiên bạn có thể đến, nhưng phải sớm một chút.) – 固然 không dùng trong câu này vì thiếu tính thừa nhận đối lập.
Tóm lại: Hãy dùng 固然……但是…… khi bạn muốn lập luận hai chiều: công nhận một mặt đúng, nhưng khẳng định mặt khác quan trọng hơn.
💬 Ví dụ mẫu
学习固然重要，但是健康更重要。
Xuéxí gùrán zhòngyào, dànshì jiànkāng gèng zhòngyào.
Học tập cố nhiên quan trọng, nhưng sức khỏe còn quan trọng hơn.
Nhấn mạnh ý chính ở vế sau.
这个办法固然好，但是太麻烦了。
Zhège bànfǎ gùrán hǎo, dànshì tài máfan le.
Cách này cố nhiên tốt, nhưng quá phiền phức.
Thừa nhận ưu điểm, nêu nhược điểm.
他固然有错，但是你也该反省。
Tā gùrán yǒu cuò, dànshì nǐ yě gāi fǎnxǐng.
Anh ấy cố nhiên có lỗi, nhưng bạn cũng nên tự kiểm điểm.
Lập luận công bằng, hai chiều.
工作固然辛苦，但是很有意义。
Gōngzuò gùrán xīnkǔ, dànshì hěn yǒu yìyì.
Công việc cố nhiên vất vả, nhưng rất có ý nghĩa.
Đối lập khó khăn và giá trị.