越…越… và 越来越…

Cách dùng: Cấu trúc 越 + A + 越 + B diễn tả mức độ của B thay đổi theo sự tăng tiến của A. A và B có thể là tính từ hoặc động từ. Ví dụ: 雨越下越大。 (Mưa càng ngày càng lớn.) Khi dùng với 越来越, đây là dạng cố định, chỉ mức độ tăng dần theo thời gian, không cần vế trước. Ví dụ: 天气越来越热。 (Thời tiết càng ngày càng nóng.) Vị trí trong câu: Cấu trúc này thường đứng làm vị ngữ hoặc bổ ngữ, có thể đứng đầu câu làm trạng ngữ. Khi có chủ ngữ, chủ ngữ thường đứng trước cả hai vế. Ví dụ: 他越跑越快。 (Anh ấy chạy càng lúc càng nhanh.) Lưu ý và lỗi sai học sinh Việt hay mắc:

• Không dùng "越来越" với hai vế: Nhiều học sinh viết "越来越 + A + 越来越 + B" là sai. Chỉ dùng 越来越 + tính từ/động từ một vế. Ví dụ sai: ~~他越来越学习越来越努力~~. Đúng: 他学习越来越努力。 (Học tập của anh ấy càng ngày càng chăm chỉ.)
• Nhầm lẫn giữa "越…越…" và "越来越…": "越…越…" cần hai vế, thường diễn tả hai hành động/tính chất song song thay đổi; "越来越…" chỉ một vế, diễn tả sự thay đổi theo thời gian. Ví dụ: 她越说越快。 (Cô ấy nói càng lúc càng nhanh – nói nhanh dần theo lời nói) khác với 她说话越来越快。 (Cô ấy nói chuyện ngày càng nhanh – theo thời gian dài.)
• Thiếu chủ ngữ chung: Khi hai vế có chung chủ ngữ, chỉ cần một chủ ngữ ở đầu. Ví dụ sai: ~~他越学，他越聪明~~. Đúng: 他越学越聪明。 (Càng học càng thông minh.)
• Vị trí của tân ngữ: Nếu động từ có tân ngữ, tân ngữ thường đứng sau động từ ở vế đầu, không lặp lại ở vế sau. Ví dụ: 他越学汉语越有兴趣。 (Càng học tiếng Trung càng có hứng thú.) Không nói ~~他越学汉语越学有兴趣~~.

So sánh với cấu trúc gần nghĩa: Cấu trúc 越…越… nhấn mạnh mối quan hệ tương hỗ giữa hai vế (A tăng thì B tăng). Trong khi đó 越来越… chỉ đơn thuần diễn tả sự thay đổi tăng dần của một sự vật theo thời gian, không có vế so sánh thứ hai. Ví dụ: 她越来越漂亮。 (Cô ấy ngày càng xinh – theo thời gian) còn 她越打扮越漂亮。 (Cô ấy càng trang điểm càng xinh – nhờ trang điểm.)